ماه: تیر ۱۳۹۶

تعظیم استاد

 

نویسنده: امیر محمد زارع دانش آموخته مدرسه علمیه امام صادق علیه السلام کرج

یکی از آفاتبزرگ طلاب رعایت نکردن جایگاه استاد می باشد این آفت می تواند در همه ی مقاطع تحصیلی اعم از دبستان و راهنمایی و دبیرستان ،دانش پژوهان را تحت الشعاع قرار دهد.

از جمله چیزهایی که حوزه ی علمیه را نسبت به دیگر مراکز تحصیلی متمایز می کند همین احترام بسیار به استاد در کلاس درس است.

از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: و تواضعوا لمن طلبتم منه العلم و…[۱] ؛ در برابر آنکه از او علم ودانش فرا می گیرید تواضع کنید. این تواضع طلاب از روی اجبار و چاپلوسی نیست بلکه از روی باور قلبی می باشد.آنقدر مرتبه ی استاد بالا می باشد که پیامبر اسلام(ص) می فرماید: آباء الثلاثه .اب علمک و… ؛ پدران سه قسمت هستند: یکی آنکه از او علم می آموزی…[۲]

بیشتر علما بر این اعتقاد هستندکه غالب توفیقاتشان به سبب احترام به استاد است. فرزند آیه الله العظمی حائری(ره) بنیانگذار حوزه علمیه قم به نقل از پدرش می فرمودند:

توفیقاتی که به من مرهون و پرتو شد که توانستم حوزه علمیه را تشکیل دهم همه را مدیون خدماتی است که به استادم در ایام کسالت به ایشان می کردم.

چند نکته در گرامی داشتن استاد و رعایت جایگاه ایشان:

۱٫اگر کسی از او بد گفت از او دفاع کنی و از محاسن و خوبی های استاد برایشان بازگو کنی.

۲٫در صحبت کردن با او صیغه مفرد بکار مبر بلکه از جمع استفاده کن.

۳٫در غیابش نام او را با (آقا) صدا بزن.

۳٫اگر استاد گفت: تا همین محدوده که خواندیم برای امروز کفایت میکند .نباید اصرار کنید چراکه شاید تا آنجا مطالعه کرده است.

۴٫ اگر استاد داستان و یا روایتی را گفت فوری نگو که من شنیده ام یا سریع بقیه ی داستان را تعریف مکن.

۵٫ سعی بر این داشته باشیم که قبل از ورود استاد به کلاس با وضو بر سر کلاس برویم.  و آخرین نکته که اگر چیزی استاد به شما داد آن را با دست راست بگیر و اگر چیزی خواستی بدهی شما هم با دست راست بده یا اگر کتاب سر و ته است آن را تمییز و مرتب کن.

در روایتی ا امیر المومنین (ع) می فرماید: من علمنی حرفا فقط صیرنی عبدا. هر کس یک حرف از(علم و تجربیاتش) به من بیاموزد مرا بنده (احسان) خود کرده است.

حضرت آیت الله مجتهدی می فرمودندکه تجربه ی نیم قرن به من ثابت کرد اگر اساتید از تو راضی نباشد به جایی نخواهی رسید هر چند در این راه پر تلاش و ثابت قدم باشی.

البته تعظیم استاد صرف تعظیم ظاهری نیست بلکه باید باطنا هم، هیچ سوء ظنی به استاد نداشته باشی.به خاطر همین است که پیامبر اسلام (ص) می فرماید :  برکه العلم فی تعظیم الاستاد؛ یعنی برکت علم در تعظیم استاد میباشد.[۳]

پی نوشت:[۱] اصول کافی جلد۱ صفحه ۴۴

[۲] مواعظ العددیه صفحه ۱۲۷

[۳] همان صفحه (۱۵۷)

 

{ Add a Comment }

امام صادق علیه السلام محور وحدت مذاهب

بعد از جریان منع حدیث توسط خلیفه دوم، بسیاری از معارف دین که توسط پیامبر به اصحاب وی رسیده بود، از گردونه نشر و تبلیغ خارج شد. حتی طوری حکومت وقت در این زمینه اقدام کرد که بخش نامه شده بود اگر کسی نقل حدیث کند با او برخورد می شود.

این جریان تا زمان بنی امیه به قوت اجرایی شد اگرچه بزرگان از اصحاب پیامبر همچون امیر المؤمنین علیه السلام و شیعیان ایشان، در نقل حدیث و انتقال علوم اهتمام ویژه با روش های خاص داشتند.

در دوران خلافت امیر المؤمنین علیه السلام که دوران طلایی بعد پیامبر محسوب می شود حضرت با نامه نگاری، سخنرانی و جلسات خصوصی و توصیه های خاص، توانستند بسیاری از معارف را منتقل کنند. طوری که حجم بالای سخنان ایشان را ما در لابه لای جوامع حدیثی شیعه می یابیم که نهج البلاغه قطره ای از دریای سخنان مولا محسوب می شود.

هر کدام از امامان حسنین علیهم السلام هم، با توجه به جو اختناقی که بنی امیه ایجاد کرد سعی بلیغ در حفظ اصل اسلام داشتند.

در زمان بنی امیه جعل حدیث به نفع جریان حاکمیت رواج یافت و برخی از تازه مسلمانان، اسلام اموی را یاد گرفتند و نه اسلام محمدی  را.

اثر آموزه های اموی را در قتل فرزند رسول خدا به وضع بسیار اسف بار و با نهایت مظلومیت در حادثه کربلا می بینیم. امام حسین علیه السلام را  در واقع مسلمانی کشتند که مسلمان اموی بودند!

از زمان امام سجاد علیه السلام انتقال قدرت از بنی امیه به مروانی ها و بعدها به بنی العباس شروع شد. حاکمان جور زمانه مشغول بازی سیاسی خود شدند. امام سجادعلیه السلام در قالب دعا توانست بسیاری از معارف را منتقل کند.

 بعد از ایشان در زمان امام باقر علیه السلام فرصت باز سیاسی باعث شد ایشان بتوانند با تشکیل «جبهه علمی» معارف ناب محمدی را به شاگران خود منتقل کنند که هرکدام برای خود فقیهی بودند. این «حرکت جهادی» با آموزه های امام صادق علیه السلام در حد اعلای خود رسید. طوری که حجم احادیث امام صادق علیه السلام بسیار زیاده از مجموعه احادیث سابقین شد. دین مبین اسلام چهره واقعی خود را با تلاش های امام باقر علیه السلام و خصوصا امام صادق علیه السلام بیشتر نشان داد. برای همین است که مذهب تشیع بیشترین حجم معارف را در زمینه های مختلف دارد و جالب اینکه ائمه اربعه برادران اهل سنت نیز مدیون مدرسه امام صادق علیه السلام هستند اگرچه قدردان نعمت علم امام صادق علیه السلام نشدند و در برابر مکتب اهل البیت علیهم السلام، مذهب ابداع کردند.

اگر دقت بفرمائید می بینیم که فریقین- شیعه و سنی- مدیون علم امام صادق علیه السلام هستند و امام صادق علیه السلام می توانند محور وحدت بین مذاهب اسلامی باشند.

{ Add a Comment }